Opr. Dr. Erol BAYRAKTAR - Kadın Hastalıkları, Gebelik, Doğum, Tüp Bebek , Kısırlık, Aşılama, Laparoskopi, Histereskopi, Genital estetik, Siğil, Labioplasti, Vajinismus

Doğum Sonrası Lohusalık Döneminde Gelişebilecek Olaylar ve Emzirme

DOĞUM SONRASI LOHUSALIK DÖNEMİNDE GELİŞEBİLECEK OLAYLAR VE EMZİRME:

Doğumdan sonra normale dönme süreci 6 haftayı bulacaktır.Bu dönemde olabildiğince dinlenmeye çalışılmalı ve anneyi yoracak şeylerden kaçınılmalıdır. Ayrıca sezeryan ile doğum yaptıysanız 1 hafta sonra, normal yoldan doğum yaptıysanız 6 hafta içinde doktor kontrolü planlanmalıdır. Sıklıkla lohusalık dönemi anneler için sessiz geçer ancak bazı yakınma ya da belirtilerden birini gözlemlediğinizde doktora başvurmalı ve gerekli tetkik ve tedavinin yapılmasını sağlamalısınız. 

Bu belirtiler sizde mutlaka normal dışı bir durum varlığını göstermezler, ancak mutlaka doktor incelemesi gerektirirler: - 37,7 derece ve üzeri ateş - Saatte bir ped değiştirecek düzeyde kanama - Hastanedekinden daha fazla kızarıklık, akıntı veya kesi ağrısı - İdrar yaparken yanma - Bacağınızda sıcak kırmızı sert ve ağrılı bir bölge - Memede kırmızı çizgiler veya sıcak, sert ve yumrulu bir bölge (Mastit) - Bulantı veya kusma - Şiddetli düzeyde ve iyileşmeyen üzüntü veya depresyon duyguları

Dikkat edilmesi gereken hususlar: - Perine bölgesindeki ağrı yan yatarak hafifletilebilir yada ortası boş şişirilebilir köpükten bir yastığa oturmak denenebilir. - Gebelik ve doğum sırasında sıklıkla hemoroid gelişir. Bunlar oturma banyoları ve kremlerle hafifletilebilir. - Perine yırtığı veya epizyotomi varsa hızla iyileşecektir ancak yinede ağrılı olabilir bu bölge temiz tutulmalıdır. Yıkandıktan sonra hafifçe kurulanmalı sürterek kurulama yapılmamalıdır. - Eğer epidural anestezi ile doğum yaptıysanız başınızda ve omzunuzda ağrılar hissedebilirsiniz. - 2-6 hafta boyunca kanama devam edebilir. Emziriyorsanız kanama daha çabuk sona erer.Lohusalık döneminde kanama gittikçe azalarak rengi koyulaşır. - Özellikle emzirirken rahmin eski haline dönmek için yaptığı kasılmalardan dolayı karında kasıklara vuran ağrılar olabilir. Kasılmalar çok şiddetli ise ağrı kesiciler kullanılabilir. En az iki adet vücut ısısı ölçümünde ateşin 37,7 derece ve üzerinde olması durumunda genellikle süt ateşi düşünülür. Bunun dışında endomiyometrit (rahim ve rahim iç zarı enfeksiyonu) ve idrar yolu enfeksiyonu lohusalıkta sıklıkla ateş yapan iki enfeksiyon türüdür. Epizyotomi yarasının enfeksiyonu, sezaryen cilt ve cilt altı yarası enfeksiyonu da ender olarak ateşe neden olabilirler. Ayrıca ateş, lohusalıkta tesadüfen geçirmekte olduğunuz diğer bir enfeksiyonun (grip, üst solunum yolu enfeksiyonu gibi) belirtisi olabilir. Doğum sonrasında vajinal akıntı normaldir ancak akıntının özelliği loğusalığın dönemine göre farklılıklar gösterir. Loğusalık akıntısına "löşi" adı verilir ve bu akıntı doğumdan sonraki 4-6 hafta boyunca devam eder. Doğumdan sonra ilk günlerde kanama şeklinde olan bu akıntı zamanla pembeleşir, daha sonra rengi sararır ve nihayet beyazlaşarak loğusalık bittiğinde tümüyle biter.Bu özelliklerin dışındaki her akıntı doktor tarafından değerlendirilmelidir zira; ateş, karın ağrısı ve kötü kokulu akıntı bir endomiyometrit (rahim ve rahim iç zarı enfeksiyonu)in göstergesi olabilir.

EMZİRME:Emzirme tekniği: Anne gevşek ve rahat olmalı, oturmalı, mümkünse sırtını bir yere yaslamalı, ayaklarının altına ve bebekle dizi arasına bir destek koymalıdır. Bebeğin vücudu anneye yakın ve paralel, vücudu memeye dönük ve başı ile aynı düzlemde, çenesi memeye gömülü olmalıdır. Memenin kahverengi kısmının çoğu bebeğin ağzına yerleştirilir. Alt dudak dışa doğru kıvrılırken yanaklar şişer. Bebek anne kucağında yarı oturur pozisyonda ve başı dik olmalıdır.
Dikkat edilmesi gerekenler:
Doğumdan sonra 30 dakika içinde emzirmeye başlamak, bebeğin memeye iyi yerleşmesini sağlamak, sık sık emzirmek, eğer bebek ememiyorsa, ilk başta sütün sağılması, daha sonra bebeğin emzirilmesi gerekir. Sıcak kompres, memeye hafifçe masaj, meme ve meme başı derisini uyarma süt akmasını ve salgılanmasını artıracaktır. Anne dar giysiler giymemeli, emzirirken makaslama yapmamalı ve yüzüstü yatmamalıdır. Meme temizliğinde sabun ve karbonatlı su kullanılmamalıdır. Her gün duş alması önerilir.
Temiz koşullarda sağılmış süt oda sıcaklığında 6-8 saat, buzdolabında 24 saat, derin dondurucuda 6 ay özelliğini yitirmeden saklanabilir. Bu süt daha sonra sıcak su içine oturtularak ılıtılıp bebeğe verilebilir. Kesinlikle biberon ve emzik kullanılmamalıdır.
- Emzirmeye doğum şekli ister sezeryan ister normal doğum olsun en kısa zamanda (ilk yarım saat içinde) başlanmalıdır.
- Erken emzirmeye başlama annedeki doğum sonrası kanamaları azaltacaktır.
- Her anne emzirme yeteneğine sahiptir, önemli olan bu yeteneğini uygun şekilde kullanmaktır.
- Sütün bol ve uzun süre gelmesi için bebek her istedikçe ve sık sık emzirilmelidir.
- Loğusalık devresinde annenin bol sıvı tüketmesi ve sık emzirmesi sütünün bollaşmasını sağlar.
- Emzirmede her iki göğüs birden kullanılmalıdır. Daima bir önceki emzirmede kullanılan son göğüsten başlanmalıdır.
- Emziren anne rahat pozisyonda oturmalı, bebeğin başı ve gövdesi tam olarak anneye dönük olmalıdır.
- Emzirme meme başından değil, bebek meme çevresindeki koyu renkli kısmı da ağzına alacak şekilde tutmalıdır.
- Meme başı temizliği için sadece su ile silmek yeterlidir. Sık sık sabun kullanılmamalıdır.
- Emzirme anne ile bebek arasında güçlü bir duygusal bağ oluşmasını sağlar. Bu güven bağı çocukluk dönemine kadar devam eder.
- Emzirme anındaki duruş şekli bebeğin en rahat ettiği pozisyondur. Bu bebeğin ruhsal gelişimi için son derece önemlidir.
- Emzirme kadınlardaki göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, rahim kanseri olma riskini azaltır.
Gebelerde Meme Bakımı:
- Meme bakımı 7.ayda başlamalıdır.
- Meme uçları günde 2 kez temiz bir bez, pamuk veya tülbentle, ılık sabunlu suyla yıkanıp, kurulanmalıdır.
- Meme başları içe çökükse, masaj yapılarak dışarı çıkarılmaları sağlanmalıdır.
- Meme başlarının yumuşaması ve çatlak oluşumunu önlemek için yumuşatıcı pomatlar sürülebilir.
- Anne adayına emzirme tekniği gösterilmelidir.
Emzirmenin sakıncalı olduğu durumlar:
- Annede HIV (AIDS) olması
- Annede aktif tüberküloz olması
- Bebekte galaktozemi olması: Bu durumda bebeğe anne sütü ve inek sütü verilemez, laktozsuz süt verilebilir.